Wat een binnenkomers. Een opgezette krokodil als kroonluchter achter de voordeur. Een gigantische, blauwe gorilla van spijkerstof en oranje stiksels bij de entreebalie. Daarachter een donkere ruimte met een fraai uitgelichte tros van tientallen kooien. Waar felgekleurde papegaaien niet in maar op zitten. Welkom in Art Zoo Museum. Waar alles anders is dan je zou verwachten.
De natuur mooier en dramatischer
Feitelijk is Art Zoo Museum een museum met opgezette dieren en fossielen. Maar dieren conserveren en natuurgetrouw opzetten, dat doet de wetenschap. Kunstenaarsduo en taxidermisten Darwin, Sinke & Van Tongeren – Darwin is de stille partner – maakt de natuur mooier en dramatischer. Alles draait om schoonheid. Waarbij de heren zich lieten inspireren door de 17e-eeuwse Wunderkammers, kunst- en rariteitenkabinetten met uiteenlopende objecten en exotica die vaak meegenomen werden uit het buitenland. Een manier om je rijkdom te etaleren. Wat is er dan beter dan je museum te vestigen in een bijzonder grachtenpand als dit, dat de puissant rijke familie Cromhout liet bouwen. Een huis met marmeren gangen, spectaculaire ovalen trap en originele ornamenten en plafondschilderingen van Jacob de Wit. Een familie die ook zelf een Wunderkammer had.
Niet-traditionele poses
Het is een fascinerend museum. Zo is het voorhuis één donkere ruimte met zwarte kasten waar ik door een eveneens zwarte, gietijzeren volière loop, gekooid ben ik. Door de tralies zie ik heel veel dieren die in niet-tradionele poses op uiteenlopende objecten letterlijk in de spotlights staan, of zitten of hangen, en vrij zijn. Dat is niet voor niets. Vanuit de deuropening zie ik mezelf in een spiegel met de tekst ‘You are looking at the most dangerous animal in the world.’
Details en knipogen
Wat ik zoal zie? Onder andere een luipaard dat studentikoos met opgetrokken poot op een antiek kastje zit, een leguaan die op het punt staat om uit zijn conserveerpot te ontsnappen, een tropische vogel onder een stolp die op een koperen vogelpoot staat. Zoveel details en kleine voorwerpen ook. Ik merk dat ik me steeds afvraag: wat hebben ze hier veranderd of toegevoegd, want alles is met een knipoog. Het meest gewaagd is de erehaag aan weerszijden van de doorgang van de kamer en suite: series witte hoofden van hun grote idool Darwin met wie ze duidelijk hun liefde voor de dierenwereld in al zijn facetten delen, met enigszins blasfemisch daaronder bordjes INRI, de aanduiding voor Jezus.
800 tulpen op sterk water
Een kamer verderop planken met tientallen potten bloeiende tulpen op sterk water. Mysterieus rood, oranje, geel uitgelicht. Met deksels van varkensblaas – net als in de 17e eeuw – en handgeschreven lookalike historische kaartjes. De tulpen zijn door het duo zelf geweekt. Ze hadden er 800 aangeplant, 100 soorten. Want zo ver gaan Darwin, Sinke & van Tongeren in het Art Zoo Museum. Alles doen en maken ze zelf. Net als de vele zogenaamd historische dierentekeningen. Hoe een echte taxidermist te werk gaat, zie je in de nog originele eeuwenoude keuken van het Cromhouthuis, waar een atelier is nagebootst. In eerste instantie had ik niet door dat de gestroopte gorilla van papier marché is. Hij blijkt uit 1869, bedoeld om de spieren goed te kunnen bestuderen. Van de Franse pionier Louis Auzoux, die er duizenden maakte voor onderwijsdoeleinden. Dit is wellicht het prototype zo meldt de overigens hele leuke audiotour.
Gigantische fossielen
Ook typisch uit de tijd van de Wunderkammer en zeer exotisch: koraal en schelpen, die je beide ook veelvuldig terugziet in het museum. Ik had gezworen dat het koraal echt was, maar het is door het kunstenaarsduo van staal gemaakt. Ik zie het vooral in combinatie met de gigantische fossielen in de tentoonstelling Relics: het op het oog frèle koraal dat ook in de natuur ijzersterk is naast de enorme prehistorische fossielen die juist niet zo massief zijn als het lijkt. Eén verkeerde aanraking en alleen al een kop spat in duizenden stukjes uit elkaar. Reden dat paleontologen heel veel lijm gebruiken.
Met schelpengrotto
Schelpen vind je onder andere in hun prachtige mozaïeken van vogels die als schilderijen aan de muur hangen. En in de zogeheten ‘schelpengrotto’, een schelpencollage als een marsepeinen taartversiering op het plafond van het knusse en lekkere museumcafé Bar Vasari (met heel rustig terras in de tuin). Maar de mannen zouden de mannen niet zijn als ze niet een leuke twist aan de collage zouden geven. En dus staat op het plafond een spreuk van schelpen: ‘If everyone were cast in the same mould, there would be no such thing as beauty.’ Getekend: Charles Darwin. En daarmee heeft die derde partner in het Art Zoo Museum ook een duidelijke stem.