Het Cromhouthuis, Amsterdams paleis van verzamelingen

Wie breed heeft, laat breed hangen. In ieder geval als je mee wilt tellen in zekere kringen. Dat is van alle tijden, kijk maar naar de puissant rijke Cromhoutjes. Vanaf 1660 woonden ze meer dan 150 jaar aan de Amsterdamse grachten in vier naast elkaar gelegen panden. Tussen de schilderijen, kunst en exotica van overzee, want verzamelen was een manier om je rijkdom te etaleren. Nu vergaap ik mij aan verschillende verzamelingen in wat sinds twee jaar het Cromhouthuis heet.

Flamboyante inrichting van The Wunderkammer

Alhoewel van de oorspronkelijke inrichting nauwelijks meer iets over is, ademt het Cromhouthuis grandeur. De spectaculaire ovale trap draagt daar aan bij. En de originele plafondschilderingen. Maar het komt zeker ook door stylistenduo The Wunderkammer dat de vrije hand kreeg bij de inrichting en aankleding van dit museum. Daarbij mochten zij gebruikmaken van meubels, servies en schilderijen uit de collectie van het Amsterdam Museum. Die werden gecombineerd met (rariteiten)verzamelingen van een aantal tijdgenoten van de Cromhouts. Verder leefde het duo zich uit om alles tot een geheel te smeden met warme kleuren, vitrines met bloemen, zelf ontworpen objecten, aardewerken koppen van eenhoorns, opgezette vogels en veel meer. Het is prachtig. Eigentijds en flamboyant.

Stadspaleis uit de Gouden Eeuw

Behalve een lust voor het oog is het Cromhouthuis ook een fascinerend verhalenpaleis. Via de audiotour hoor ik intrigerende verhalen over de familie Cromhout, over de aanwezige collecties en over de levensstijl van de rijken uit die tijd. Zo wist ik niet dat het woord ‘bel’ in ‘beletage’ oorspronkelijk verwijst naar het Franse ‘bel’, ‘mooi’ dus. Deze verdieping is dan ook voor ontvangsten en vooral om gasten te imponeren. In het achterhuis kom ik in de salon die van onder tot boven is behangen met schilderijen. Tussen de topstukken werd gemusiceerd, gedanst en gefeest. Nog steeds zijn hier iedere zondagmiddag kamerconcerten, Muziek aan de gracht.

Verzamelingen en rariteiten

Wat ik ook te weten kom, is dat zitten, eten en slapen tot 1800 in dit soort huizen allemaal in één en dezelfde ruimte plaatsvond. Ik stel me de familie slapend voor tussen de afgekloven kippenpoten en halflege glazen drank. Het komt in de beste families voor. Het meubilair op de bovenverdieping heeft plaatsgemaakt voor verschillende verzamelingen. Er zijn collecties met glaswerk, maar ook rariteiten uit verre oorden, zoals schelpen, opgezette dieren, schedels en antiquiteiten. Vooral bij die overzeese exotica kijk ik mijn ogen uit.

Expositie Maria Sibylla Merian

Daarnaast is er drie keer per jaar in het Cromhouthuis een tentoonstelling van een bijzondere verzameling. Dit voorjaar zijn dat de rupsentekeningen uit de Artis Bibliotheek van kunstenares, natuuronderzoekster en onderneemster Maria Sibylla Merian. Wat had die vrouw lef. Ze durfde in de 17e eeuw te scheiden van haar man, zette een succesvol bedrijf op met haar dochters en reisde alleen naar Suriname. Zij was de eerste die alle stadia van een vlinder tekende op zijn waardplant. Hele gedetailleerde, natuurgetrouwe, schitterende tekeningen. Ik zie de haartjes op de rug van de rupsen zitten. Als eerbetoon is de ‘schone geborstelde rups’ naar haar vernoemd en heet nu Merianborstel. Later dit jaar staat een expositie met tekeningen van Hollandse meesters uit de Fodor-collectie op de agenda.

Bijbels Museum, bijbelse tuin en Cromhout Café

Nog een verdieping hoger en je komt in het Bijbels Museum. Vroeger de naamgever van het hele pand, maar tegenwoordig op zolder gevestigd. Met een flinke bibliotheek waar mijn oog valt op een bijbel met prachtige prenten van Chagall. Daarna daal ik af naar de idyllische tuinkamers met twee groen geverfde erkers, nu het Cromhout Café. Omdat het lekker weer is, zit ik in de tuin aan de vijver met koffie en een op de historie geïnspireerde koek. Tussen tulpen, en tussen bomen en planten die allemaal in de bijbel voorkomen. Zoals de laurier. Het begeleidende bordje: ‘Ik heb een zondaar gezien, een uitbuiter, hij groeide uit als een woekerende laurier…’ (Psalmen 37:35). En dat terwijl ik in alle rust in een heerlijke tuin zit van een museum waar ik om heel veel redenen morgen weer naartoe terug wil.

Delen: